Yeni Zelanda’da, dünyanın en iri papağan türü olan ve kritik tehlike altındaki kakapolara bu yıl rekor düzeyde 90 yavru eklendi; böylece türün soyunun tükenme efrinden dönmesi umudu güçlendi. Ulusal Koruma Departmanı’nın 1 Eylül’de açıkladığı güncel sayıma göre, popülasyon 325 bireye ulaştı ve son bir yılda yaşanan üreme patlamasıyla tür uzun yıllardır görmediği bir seviyeye geri döndü.
Kakapolar yalnızca Yeni Zelanda’da yaşayan dünyanın en iri papağanıdır; tartıda dokuz pounda, yani yaklaşık dört buçuk kiloya kadar çıkabilirler. Uçamayan kuşlar olsa da bazı daha küçük dişiler kısa mesafelerde süzebilir. Yerine, bu iri yaratıklar ağaçlara tırmanmak ve yerde sürünmek için güçlü pençeleri ve sağlam bacakları kullanır. Benekli, parlak yeşil tüylere sahip individual kakapolar 60 ile 90 yıl arasında yaşayabilir.
Türün Tarihi Gerileme Nedenleri
Türün genel popülasyonu, 13. yüzyıldan itibaren başlayan avcılığın yanı sıra fareler, kediler ve bir sansargiller familyasından olan stoatlar gibi yırtıcıların getirilmesiyle dik bir düşüş yaşadı. Kuşların gece aktif olmaları bazı yırtıcılardan kaçmalarına yardımcı olsa da, kendine özgü, hoş kokulu kokuları onları kolay av haline getirebilir. Yaşam alanı kaybı, hastalıklar ve üreme sorunları türün önündeki engeller arasındadır.
Popülasyon 1995 yılında 51 kuşa, bunların yalnızca 20’si dişiye geriledi. Ancak 1980’lerde başlayan yoğun toparlanma çalışmalarının ardından tür yavaş yavaş geri dönmeye başladı.
300 Birey Sınırı Aşıldı
Yeni Zelanda Koruma Departmanı, 1 Eylül’de güncel sayımı paylaştı: 325 kakapo bireyi. Son papağan popülasyonunun 300 bireyi aştığı zamanın, muhtemelen yaklaşık 75 yıl öncesine ait olabileceğini belirten korumacı Deidre Vercoe, bunun önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi.
“İlk yıllarda bu 90 yavrunu üretmek yaklaşık 16 yıl aldı. Biz ise bunu tek bir mevsimde yaptık.”
Deidre Vercoe, Yeni Zelanda Koruma Departmanı korumacısı
“O 300’lük popülasyon sınırını böylece aşmak aklımı başımdan aldı,” Vercoe, Yeni Zelanda Radyosu’nun “Kakapo Files” podcast‘inde söyledi. “Şu an bunu söylerken bile ‘Gerçekten mi? 325—bu gerçekten oldu mu?’ diye düşünüyorum. Ama doğru; bu harika.”
Bir Mevsimde Rekor Üreme
Popülasyon, yılın başlarında yaşanan büyük bir üreme patlamasıyla ciddi biçimde güçlendi. Bu önemli çünkü kakapolar her yıl üremezler. Genellikle iki ile dört yıllık aralıklarla, Yeni Zelanda’ya özgü uzun, yeşil kalan rimu ağaçları bol miktarda kırmızı meyve verdiği zaman ürerler. Bu yıl ağaçlar on yıllar içindek en verimli ürünlerden birini verdi ve bu da bebek patlamasına yol açtı.
Resmi makamlar, bu yıl 79 dişinin yuva kurduğunu ve toplam 258 yumurta bıraktığını belirtti. Yumurtların yarısından fazlası asla yumurtadan çıkmadı. Çık bazı yavrular ise kısa bir süre sonra öldü. Ancak yumurtların neredeyse üçte biri, 150 günlük yaşa ulaştığında bağımsız sayılan ve tüylenmiş bir bebeğin hayatta kaldığı döneme kadar ulaştı. En genç yavrunun bu noktaya ulaşmasının ardından korumacılar resmi yavru sayısını onaylıyor.
Yavruların çoğu, bir yaşına geldiği gelecek yılın Şubat ve Mart aylarında isimlendirilecek. Ancak uzmanlar, türün daha az insan müdahalesi içeren geleceğe kadarki geçişinin bir işareti olarak birkaç yavrunun isimsiz kalmasını planlıyor.
İnsan Nakadesini Azaltan Yöntemler
Bu hedef göz önünde bulundurulan korumacılar, bu yıl kuşları yönetme biçimlerinde bazı değişiklikler yaptı. Yumurta ve yavruları izlemek için uzaktan çalışan yuva teknolojisinden yararlanarak yüz yüze kontrollerin sayısını azalttılar. Ayrıca bazı alanlarda tamamlayıcı beslemeyi azalttılar.
Cüce bir gerçek: Bu yıl “yılın babası” ödülünü, ilk kez üreyen 10 yaşındaki erkek Tūterangi aldı. İlk kez baba olsa da, altı dişiyle çiftleşti ve RNZ’nin aktardığına göre on canlı yavru üretti.
“Kakapo Konut Krizi”
Üreme popülasyonları üç yırtıcıdan muaf ada olan Codfish, Anchor ve Chalky’da yaşıyor. Ancak rekor üreme mevsiminin ardından kuşların için yer azalıyor. “Kakapoları üretmeye devam etmek istiyorsak, kakapo konut krizini çözmemiz gerekiyor,” çevre gazetecisi Ellen Rykers, Spinoff’un Hayden Donnell’e söyledi.
İleriye bakarken korumacılar, papağanlar için nihayetinde ata yurtları olan Rakiura adına kakapoları geri getirmeyi hedefleyen, daha da fazla yırtıcıdan muaf yaşam alanı yaratmaları gerektiğini söylüyor. Bilgisayar simülasyonları bir sonr.me mevsimin iki yıl içinde gerçekleşebileğini gösteriyor. Bu nedenle korumacılar türün son kazanımlarını kutlamak için bir an dururken, aynı zamanda “zaten 2028’e bakıyor ve önümüzde neler gelebileceğine hazırlanıyor” diyor Vercoe.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
