Uydu Görüntüleri: Grönland ve Antarktika, Son 50 Yılda 12 Trilyondan Fazla Ton Buz Kaybediyor

Grönland ve Antarktika‘daki buzulların son 50 yılda 12 trilyondan fazla Amerikan tonu buzu kaybetmesi, uydu verilerinin kapsamlı biçimde birleştirilmesiyle ortaya çıkarıldı. Çalışma, buz tabakalarının küresel deniz seviyesini inçten fazla yükselttiğini ve son on yıllarda bu kaybın hızlandığını gösteriyor.

Bu bulgular, 16 Eylül’de Scientific Data adlı dergide yayımlanan çalışmada detaylandırıldı. Araştırmacılar, buzların erimesinin çoğunlukla yüzeyde erimeye değil, glacier’ların okyanusa daha hızlı akmasına bağlı olduğunu tespit etti. Çalışma, buz tabakalarının küresel deniz seviyesini bir inçten fazla yükselttiğini ve son on yıllarda bu kaybın hızlandığını ortaya koydu.

Buz Kaybının Arkasındaki Asıl Neden

Otosaka ve meslektaşları, buz kayıplarını kapsamlı biçimde incelemek için 1972’den Grönland, 1979’dan ise Antarktika için veri toplayan 42 bağımsız uydu ölçümünü, 27 uydu görevinden derledi. Veriler 2023’e kadar uzanan çalışma, şimdiye kadar hazırlanan en uzun uydu kaydını temsil ediyor. Bu dönemdeki buz dinamiklerinin analizi, soğuk bölgelerin birleşik olarak yaklaşık 12,5 trilyon ton donmuş su kaybettiğini ortaya koydu.

Buz tabakaları kar birikerek kütle kazanırken, iki mekanizma üzerinden kayıp yaşayabiliyor. Atmosfer sıcaklıkları yüzey erimesini, okyanus sıcaklıkları ise buzul çıkışını yönlendiriyor. Araştırmacılar, Grönland ve Antarktika buz kayıplarının yaklaşık yüzde 84’ünün çevrelerindeki sulara daha hızlı inen glacier’lara bağlı olduğunu, geride kalan kısmın ise yüzey erimesine attributed ettiğini buldu.

Bu oldukça açık ki, iklim değişikliğiyle bir bağlantısı var ve ısınan hava ve okyanus sıcaklıkları nedeniyle buz tabakaları eskiden daha fazla kütle kaybediyor.

Inès Otosaka, Kuzey İngiltere’deki Northumbria Üniversitesi Kutup Bilimcisi

Kayıbin Hızı Son On Yıllarda Dört Katına Çıktı

Buz kayıpları son birkaç on yılda her iki bölgede de dört kattan fazla arttı. Analiz edilen ilk birkaç on yılın verileri, stabilize buz tabakalarını gösteriyordu. Örneğin 1980’lerde Grönland’ın buzu yılda yaklaşık 66 milyar ton kaybederken, bu oran 2010’larda 291 milyar tona çıktı; o on yıl, kara kütlesinin birkaç aşırı yaz erimesi yaşadığı bir dönemdi. Benzer şekilde Antarktika da 1980’lerde yılda yaklaşık 53 milyar ton kaybederken, 2010’larda bu oran 223 milyar tona yükseldi.

Buzun kaybolmasının asıl nedeni “sürprizdi”, Otosaka New Scientist’in Alec Luhn’a söylüyor. Yarı yarıya bir bölünme görmeyi beklediğini belirtti.

Nispeten bağımsız yöntemlerin kullanımı, sonuca dair daha büyük güven veriyor. Yükseliş trendi gerçek.

David Holland, Çalışmaya katılmayan New York Üniversitesi Fiziksel İklim Bilimcisi

Deniz Seviyesi Alçak Bölgelerdeki Toplulukları Nasıl Etkiliyor?

Araştırmacılar, Grönland ve Antarktika’dan okyanusa giren buzun 1970’lerden beri küresel deniz seviyesini yaklaşık 1,2 inç yükselttiğini hesapladı. Bu miktarın “küçük gibi görünse de”, bu durum kıyı selleri ve aşındırması riski altındaki altı milyon dokuz milyon insan daha eklediği belirtiliyor.

Bu, buz tabakalarının önümüzdeki on yıllarda çok daha fazla kayıp yaşayacağı göz önünde bulundurularak, küresel değerlendirmeler iklim değişikliğinden etkilenen toplulukları korumaya kritik önem taşıyor.

Andrew Shepherd, Northumbria Üniversitesi Kutup Araştırmacısı

Araştırmacılar, çalışmanın deniz sularının yükselmesindeki buz tabakalarının ana rolünü vurguladığını ve alçak kıyı bölgelerdeki insanlara yönelik gelecekteki tehditleri tahmin etmek için kritik veri sağladığını belirtiyor.

Kısa Süreli Yavaşlama, Geniş Trend İçinde Geçici

Buna rağmen 2020 ile 2023 arasında her iki kara kütlesi de buz kaybında yavaşlama yaşadı. Bu muhtemelen Doğu Antarktika’daki rekor kar yağışı ve Grönland’daki dizi daha ılıman yazlara bağlıydı. Ancak bilim insanları, bunun geniş bir trend içinde geçici bir durağanlık olduğunu not ediyor.

Mart ayında araştırmacılar, kıyı deniz seviyelerinin düşünüldüğünden yüksek olabileceğini bildirmişti. Bunun nedeni, birçok önceki tahminin rüzgarlar, okyanus akıntıları, gelgitler ve tuzlu su sıcaklığı ve tuzluluğu gibi deniz seviyesini etkileyebilecek faktörleri hesaba katmayan basitleştirilmiş Dünya modellerine dayanmasıydı.