Arkeologlar, modern Türkiye’nin kıyı sularında dünyanın en eski bilinen gemi batığının kalıntılarını buldu. Ahşap gövde uzun zaman önce çürümüş olsa da, iyi korunmuş yükünü oluşturan amforalar geminin Bronz Çağı’nın erken döneminde, yani yaklaşık 4.700 yıl önce battığını gösteriyor; bu dönem Mısır’ın ilk piramitlerinin yapımına denk geliyor.
Smithsonian sitesinde Becca Longmire imzasıyla yayımlanan habere göre, projede çalışan Macquarie Üniversitesi arkeoloği Karin Sowada, “Denizcilik için kullanılan en eski bilinen kalıntılar bunlar,” dedi. “Ahşap geminin kendisi parçalandı ancak yükün dayanıklı kalan kısımları hâlâ korunuyor ve bu da arkeologlara geçmişten bir zaman kapsülü sunuyor.”
Akdeniz Arkeoloji Derneği’nin denizaltı arkeoloğu Hakan Öniz önderliğindeki ekip, antik iki kulplu kapları Kekova Adası yakınlarında su altında neredeyse 30 metre derinlikte tespit etti. Türkiye’nin güney Akdeniz kıyısında yer alan bölgede 30’dan fazla seramik kaba ve üç taş çapa bulundu.
Bulguları tarihlendirirken amforalardaki süsleme tekniklerini Mısır ve Orta Doğu’nda 4.400 ile 4.700 yaşında oldukları bilinen diğer örneklerle karşılaştırdıklarını belir Öniz, BBC’ye şunu söyledi: “Gemimizin Bronz Çağı’nın erken döneminde battığını kesin olarak söyleyebiliriz. Bu yüzde yüz.”
Bulgular bir laboratuvara getirildi ve Sowada onları inceledi. Bazı amforalar hâlâ bütünüyle sağlamdı ve dikkat çekecek şekilde, daha önce taşıdıkları sıvıların tortusuyla kaplı görünüyordu.
Sowada BBC’ye, “İçine baktım ve neredeyse bayıldım,” dedi. “Bu kadar çok [artığın] görülebilir olması inanamadım.”
Amforalar genellikle sıvı ticari malları taşımak için kullanılırdı. Araştırmacılar, bu kapların modern Jordan İsrail ve Filistin Toprakları arasındaki sınır çizgisi boyunca, yani Ürdün Vadisi’nde üretildiğine inanıyor; bu bilgi Türkiye Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy’un bir sosyal medya paylaşımı üzerinden aktarıldığı gibi.
Öniz CBS News’e Archie Clarke’a verdiği demeçte geminin muhtemelen o bölgeden zeytinyağı veya şarap taşıırken batmış olabileceğini belirtti: “Geminin bu bölgeden batmış olması muhtemel; belki Troya’ya ya da Girit’teki Minos medeniyetine, batıya doğru bir yük taşırken.”
Geminin gövdesi uzun zaman önce kaybolmuş olsa da araştırmacılar nasıl göründüğüne dair bazı fikirlere sahip. Onlara göre gemi yaklaşık 10 metre boyunda yelken gücüyle hareket eden bir yük gemisiydi. Ersoy’a göre denizciler, uzun deniz yolculukları sırasında kendi peynir veya tereyellerini üretmiş olabilirler.
Sowada bu konuda farklı bir olasılığa da işaret etti: “Bu artıkların aslında kapların tekrar kullanımının sonucu olmuş olması mümkün.” BBC’ye konuşan arkeolog, “Yani bu kaplar çok büyük—insanların bunları gönderip bir daha hiçbir zaman görmeyecekleri şeyler değil. İnsanlar varışta bu kapları boşaltır ve potansiyel olarak onyıllar boyunca kullanırlardı,” dedi.
Daha önce dünyanın en eski bilinen gemi batığı sitesi uzun süre Yunanistan’ın kıyısındaki Dokos Gemi Batığı sayılıyordu. 1975’te bulunan batığın yükü yaklaşık 4.200 yıl öncesine tarihleniyor.
Akdeniz’in, birbirini kesen ticaret yollarıyla dolu uzun tarihi modern denizaltı arkeolojisi için bir merkez haline geldi. Sowada Kekova Adası’ndaki batığı People’a değerlendirirken, “Antik ticari ilişkiler hikayesinin Akdeniz’in doğusunda önemli bir ‘eksik parça’yı temsil ediyor,” dedi ve geminin güney kıyıda, şimdi çok daha geniş bir değişim ağına ait olduğunu bildiğimiz ticaret mallarıyla yol aldiğini ekledi.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
