Tanrılar, İblisler ve Süt Kızları: Hint Hikayeleri Denizinde Dans Eden [Name]

Bir kurbağa prensese dönüşür. Bir tanrı ve eşi aşk oyunlarına dalar. Bir dişi canavarın yaşamı göğsünden emilip sökülür: Hindistan’ın klasik dans formları bazı büyüleyici hikayeler anlatır. Peki, bu hikayelere ya da anlatıldıkları dil ve dansa yabancı olabilecek izleyicilere bu konuyu nasıl hissettirebilirsiniz? Bu hafta New York’taki iki program, bu zorluğu büyüleyici bir şekilde karşıladı.

Joyce Tiyatrosu’nda, onlarca yıldır Güney Hint formu Odissi’i hem yayıp hem de geliştiren sevilen topluluk Nrityagram Dans Topluluğu, usual iki bölümlü yöntemini kullandı. Öncelikle bir hikaye ya da şiir seslendirme yoluyla anlatılırken, bir dansçı buna karşılık gelen jestlerle hareket eder. Tıpkı yaşayan bir sözlük gibidir ve kendi başına zengin bir performans sunar. Ardından, söz yerine müzik eşliğinde dansçı hikayeyi dansa döner.

Seçili gecelerde (program Pazar günü sonuna kadar devam ediyor), dansçı topluluğun sanat yönetmeni ve koreografı Surupa Sen’dir. Seslendirdiği şiir, tanrı Krishna’nın sevdiği Radha’dan bağışlanma dilemesi hakkındadır. Bazı Hint dansçılar jestten jeste, sözcükten ayrı bir sözcüğe hareket ederken, Sen gerçekten konuşuyormuş gibi özgür ve sohbet havasında bir anlatımla dans eder. Şiir 12. yüzyıla ait olsa da, sanki sözler kendine aitmiş gibi seslendirir.

Programın başka bir bölümünde, “Rasa Rati” adlı yeni eserinde Sen koreografik açıdan deneyimler yapar. Parça sözlük modunda başlar; yıldızlaşmış deneyimli oyuncu Pavithra Reddy şiiri canlandırır — gördüğüm Nrityagram’in en çılgınını kullanır: kalçalardan ve Radha’nın tutkunun kutsal tapınağına giden gizli bir kapı olan kemerden söz edilir. Ancak dans bölümünde Reddy’ye üç kadın daha katılır. Radha rolünü çok yönlü biçimde paylaşırlar; sırayla ya da aynı anda, anlatıyı dans soyutlamasına doğru ilerleterek.

Sen bu yarı-abstract bölgenin ustasıdır. Açılış numarası “Ni Sa Dha Ni”nde, başka bir dünya prömiyerinde, koreografi ile müzik arasındaki bağlantı (her zamanki gibi canlı ve mükemmel), dur-kalk, don-buz erime tarzında dramalaştırılır. Dört dansçı ritmik karmaşıklık arttıkça ikiye iki ve bire üç oyunlar oynaır. Kapanış “Smritiranga”da Sen, anı ve kayıp ânlarının etkileyici biçimde sahnelenmesini sağlar: bir ebeveynin çocuğun büyüyüp gitme hızını hissetmesi ve çocuk büyüdüğü için pişmanlığı; bir çocuğun ebeveyni öldükten sonra duyduğu pişmanlık. Çeviri gerekmez.