Orta Dönem Seçim Baskısı Artarken Senato, İran Savaşı’nı Bitirme Teklifi’ni Tek Kademeli Oyla Reddedildi

ABD Senatosu, Perşembe günü İran‘daki savaşı sonlandırmayı amaçlayan bir savaş yetkileri tasarısını 49-50 oyla reddederek, Kasım ayındaki orta dönem seçimlerinden haftalar önce meclisi bu konudaki tutumunu açıkça beyan etmeye zorlayan Demokratları yenik bıraktı. Tasarının geçmesi için gereken 50 oy barajını tek kademeli farkla kaçıran Senato, bu oylamayı partinin içinden gelen baskının bir yansıması olarak nitelendirdi. Savaşın ekonomik yükü, özellikle rekabetçi eyaletlerdeki Cumhuriyetçi adayların siyasi hesaplarını zorlayacak şekilde siyasi sahneye yansıdı.

Oylamada partinin çizgisini aşan dört Cumhuriyetçi — Maine’den Susan Collins, Alaska’dan Lisa Murkowski, Kentucky’den Rand Paul ve Kuzey Karolina’dan Thom Tillis — tasarının onaylanmasına oy verdi. Pennsylvania’dan Sen. John Fetterman, tasarının aleyhine oy veren tek Demokrat oldu. Marylandli Demokrat Sen. Angela Alsobrooks, daha önce benzer tasarıları desteklemiş olsa da, ailesinin acil bir meselesi nedeniyle oy kullanmadı. Alsobrooks’un sözcüsü Meredith Happy, yaptığı açıklamada, “Bugünkü oylama sırasında ailesinin acil bir meselesiyle uğraşıyordu ve İran’daki savaşı sonlandırmaya yönelik verilecek oylarının on dördüncüsünü kullanamadı” ifadelerini kullandı. Ancak Alsobrooks’un oy kullanmamasının nihayetinde bir anlamı kalmadı, çünkü tasarım geçmek için gereken oy sayısına sahip değildi.

Partinin İçinden Gelen Baskı

Tasarım, Temmuz ayında 214-208 oyla Meclis’i geçtikten sonra, Senato’da geçmesi için yalnızca 50 oy gerekiyordu. Bir ortak karar biçimini taşıdığı için tasarının onaylanması için başkanın imzasına gerek yoktu ve yasal olarak bağlayıcı bir nitelik taşımayacaktı. Yıl sonuna kadar görev süresinin dolmasıyla meclisten ayrılan Kuzey Karolina’lı Sen. Tillis, tasarının onaylanmasına yönelik ilk oylamasını Perşembe günü verdi. Oylamaya, Savaş Yetkileri Yasası’nın Kongre onayı olmayan askeri girişimler için koyduğu yasal 60 günlük süre sayacıyı işaret ederek karar verdi. CBS News’e göre, Perşembe oylaması, orta dönem seçimlerinden önce savaş yetkileri konusundaki Senato’nun son eylemi olacağı bekleniyor.

İran’daki savaşı sonlandırmak amacıyla Senato’daki birden fazla oylamayı yöneten Virginia’lı Sen. Tim Kaine, yönetimin zaten mevcut yasa ihlalinde bulunduğunu söyledi. “Şu anda başkan Anayasa, Savaş Yetkileri Yasası ve zaten onayladığımız ortak karara aykırı durumda” ifadelerini kullandı.

Sen. Tim Kaine (Virginia), CNBC

Savaş Yetkileri Yasası’nın Anayasaya Aykırılığı İddiası

Beyaz Saray, Savaş Yetkileri Yasası’nın anayasaya aykırı olduğunu savunuyor. Bu tartışma, tasarının yasal bağlayıcılığından çok, yönetimin mevcut yetkilerin sınırlarını aşılıp aşmadığı sorunu etrafında şekilleniyor. Kaine’nin iddiası, idari sürecin meclisin verdiği yetki çerçevesinden çıktığını öne sürerek, tartışmanın teknik bir hukuki meseleyi siyasi bir soruna dönüştürdüğünü gösteriyor.

Ekonomik Yük ve Cumhuriyetçilerin Trump ile Arasındaki Çatı

Savaşın ekonomik maliyeti, Cumhuriyetçilerin siyasi hayatını zorlaştırdı. ABD genelinde benzin fiyatları galon başına 4,48 dolar (1 doların 48,88 TL olması nedeniyle yaklaşık 219 TL) seviyesindeyken, dizel yakıtın günlük rekor seviyeleri 6,50 doların (yaklaşık 318 TL) üzerine çıkması, Cumhuriyetçilerin Trump ile arasını açmasına yol açtı. Michigan ve Iowa’daki rekabetçi Senato yarışlarında aday olan Cumhuriyetçiler, çatışmanın ekonomik yükünü gerekçe göstererek savaşı hızla sonlandırılması çağrısı yaptı. South Dakota’lı Senato Azınlık Lideri John Thune, Demokratların zorladığı oylamayı “siyasi” olarak nitelendirdi, ancak partisinin birçok üyesinin savaşı bitirmek istediğini kabul etti. “Birçok Cumhuriyetçi üyenin, evet açıkça, herkesin savaşların sonunu görmek istediğini düşünüyorum” diyen Thune, NPR’a verdiği açıklamada bu tutumunu dile getirdi.

Son Durum ve Kayıplar

Bir başka savaş yetkileri tasarısı da geçen hafta Kongre’de rekor yedi Cumhuriyetçi oyla onaylandı. Savunma Bakanlığı, çatışmaların son Şubat ayında başlamasından bu yana en az 19 ABD askeri hayatını kaybettiğini onayladı; ancak NPR’ın son haberlemesi, Pentagon’un savaştaki kayıpların ve maliyetlerin tamamını açıkladığına dair şüphe uyandırdı. Bu belirsizlik, hem siyasi tartışmayı hem de kamuoyunun savaşa bakışını daha da karmaşıklaştırmaya devam ediyor.