Büyük adlı yeni sanat merkezini L’Île Seguin‘un temellerine sağlamadan önce, Paris’in batısında yer alan bu merkez, başkan ve kurucusu Laurent Dumas hiçbir riske girmek istemedi. Bölgedeki kötü ruhları arındırmak için bir Kızılderili manevi önder, bir şaman ve bir vodu rahibini davet etti.
“Manevi kuvvetlere karşı son derece hassasım,” dedi Le Monde’a Le Monde
Dumas, bir sanat kolektörü ve gayrimenkul geliştirme şirketi Emerige Group’un yönetim kurulu başkanı olarak endişelenmek için nedeni vardı: Yerliler adın lanetli olduğunu söylüyor.
Boulogne-Billancourt banliyösünde, Paris merkezinden yaklaşık 5.6 km uzakta bulunan ve Fransızca “prendre le large” (denize açılmak) deyimine atıfla isimlendirilen Large‘ın 5.000 metrekarelik kültürel merkezi, bir asır süren faaliyetin ardından 1992’de kapanan Renault’nun eski otomobil üretim merkezinde yer alıyor. Fabrika, bölgede binlerce iş imkanı sağlayan ekonomik bir can simidiydi.
O günden beri, Sena Nehri üzerinde dar bir kara şeridi ardışık başarısız inşaat projelerine sahne oldu. 2004’te yıkılan fabrika, geliştiricilerin devralmaya çalışmasına yol açtı. Ünlü biçimde, kolektör François Pinault 2005’te oraya bir müze inşa etme planlarından vazgeçti; bu proje kültürel ve ticari birçok girişimi daha cezbetti, ancak çoğu sonuçlanamadı. Yalnızca müzik alanı La Seine Musicale, 2017’de açılmayı başardı.
Large at the Pointe des Arts, Île Seguin. Photo: Nicolas Trouillard. © RCR Arquitectes et CALQ.
Bu durum ancak Pointe des Arts’ın gelişine kadar sürdü: Temmuz ayında kapılarını açan Emerige tarafından geliştirilen 450 milyon euro (510 milyon dolar) değerinde karma kullanımlı bir kompleks. Kompleks, adın güney ucunda tepede yer alıyor. Geniş bir ziyaretçi yelpazesini çekmeyi hedefleyen yapı, IMAX sineması, ofis alanları, yakında açılacak lüks otel ve restoran ile su kenarında bir heykel bahçesini içeriyor.
Ocak ayının 17’sinde halka açık hale gelecek olan Large, işte asıl gösterilen eser. Anodize aluminyumdan üretilmiş, dalgalı bakır tonlu, pullu panellerle kaplanan bina, Pritzker Ödülü sahibi RCR Arquitectes tarafından CALQ Architecture ile işbirliği içinde tasarlandı. Yedi kat yükselen yapı, beşinci katta dramatik biçimde dışarı doğru genişleyerek Paris’e doğru kemerleniyor ve komşu bir binaya dayanıyor.
The former Renault factory in 1980. Photo: Renault Communication.
“Bu alan, tüm insanlara açık olmayı amaçlıyor; çağdaş sanatla aşina olmayanların da olağanüstü bir ortamda onu keşfetmesini sağlayacak,” dedi merkez müdürü Paula Aisemberg, Eylül ayında mekânın turunu yaparken ve açılışa son hazırlıklar sürerken.
Merkezin yıllık işletme bütçesi yaklaşık 5 milyon euro (5,7 milyon dolar) olup, bileş satışı (tam fiyat 15 euro, 26 yaş altı ücretsiz), özel kiralama ve bir restoran ile kitapçıdan gelir elde edecek.
Large’ın kendi koleksiyonu yok; ancak Dumas’ın yaklaşık 2.000 eseri kapsayan özel koleksiyonundan eserler, diğer koleksiyonlardan ödünç alınan eserler ve yerel sanatçıların yeni siparişle ürettikleri eserler sergilenecek. (Large’a mali destek sağlayan Emerige Endowment Fund, aynı zamanda Fransa’da çalışan yükselen sanatçılara burslar da veriyor.)
Bianca Bondi, Analog Pits (2026) at Le Large. Photo: Mehdi Fedouach/ AFP via Getty Images.
Açış sergisi olan “Imaginary Engine: From Masterpieces of the Collection Renault to Artists of Today” (Hayali Motor: Renault Koleksiyonu’nun Başyapıtlarından Günümüz Sanatçılarına), adın tarihine atıfta bulunuyor. Cecilia Alemani tarafından küratörlüğü yapılan sergide, 55 sanatçının 120 eseri yer alıyor.Eserlerin üçte biri yeni sipariş eserleri. Bunların arasında Bianca Bondi‘nin distopik, tuzla kaplı, yosunlanmış bir Renault otomobili var. Johanna Benaïnous, büyükbabası Renault fabrikasında çalışmış, sanayi sitelerinin kalıntılarını belgeleyen fotoğraflar sundu. Thu-Van Tran‘ın kurulumunda, fabrika işçileri tarafından seçilen metilen maviyle boyanmış kitaplar yer alıyor. Bu arada, Oliver Beer, Sena’dan su altında kaydedilen titreşimleri kullanarak tuval üzerindeki pigmenti hareket ettirdi.
“Sergi tamamen mekânın tarihine adanmış olsa da çağdaş sanatçıları aynı zamanda sanayinin hem tarihi hem de özellikle arabalar açısından kültürümüzdeki rolü üzerine düşünmeye davet ediyor,” dedi Alemani, açılıştan önce bir görüntülü görüşmede.
Installation view of the ground floor of Large. Courtesy of Large.
Bu eserler, Jean Dubuffet, Victor Vasarely, ve Jean Tinguely‘nin eserlerini barındıran Renault şirketinin koleksiyonundan nadiren görülen tarihi parçalarla birlikte sergilenecek. Zemin katta ziyaretçileri karşılayan, 1971 ile 1974 arasında fabrika yemekhanesi için yapılmış Julio Le Parc‘ın devasa, 45 panelli eseri, ilk kata çıkan tiyatro benzeri bir merdiven grubunun bulunduğu alanda yer alıyor. Burada aynı zamanda otomobil şirketi için üretilmiş iki büyük ölçekli Simon Hantaï tablosu asılı duruyor. Bütün bu eserler ücretsiz olarak görülebilir: Ziyaretçilerden yalnızca yüksek tavanlı, merkezin yaklaşık yarısını oluşturan özel sergi alanlarına girdiklerinde bilet göstermeleri isteniyor.
Bu eski sanayi bölgesinde çağdaş bir sanat merkezini inşa etmek, Fransız başkenti etrafındaki işçi sınıfı mekânlarının lüks geliştiriciler tarafından “sömürülmesi” olarak adlandırılan konuya dair bazı eleştirilere yol açtı. (Renault’nun kapanışı, fabikanın Fransız sendikal gücünün ve işçi hakları hareketinin bir merkezi olduğu dönemi sonlandırdı.) Bu ilk sergi, banliyöde birçok kişinin hayatını altüst eden ekonomik açıdan acı verici dönüşüme değinmek ve o dönemle adın yeni dönemi arasında bir kökurmak amacıyla düzenlendi.
Installation view of Nina Beier’s Auto, CAPC Bordeaux (2024). Photo: Arthur Pequin. Courtesy of Large.
“[İstediğimiz] bu mekânın tüm tarihini paylaşmak,” dedi Aisemberg. “Hiçbir şeyi gizlemiyoruz. Bizim için bu mekânın anısını uzaklaştırmak ya da silmek söz konusu bile değil.”
Bu adın geçmişle açık hesaplaşma, sözlü laneti kırabilir mi? Bunu zaman gösterecek. Bu arada, ziyaretçilerin L’Île Seguin’e vardıklarında gördükleri ilk şeylerden biri, adın merkezinde büyük bir kısmı kaplayan çürük, yarıda kalmış ofis inşaat alanı.
“Imaginary Engine: From Masterpieces of the Collection Renault to Artists of Today”, 7 Mart 2027’ye kadar Large’da, L’Île Seguin, Fransa’da sergilenecek.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
