İngiltere, Milletler Topluluğu Zirvesi Gündeminde Kölelik Tazminatlarının Olmaması İçin ‘Şiddetle’ Çaba Gösterdi

King Charles ve Queen Camilla, Antigua ve Barbuda’nın Genel Valisi Rodney Williams ve eşi Sandra ile 1 Kasım’da Antigua ve Barbuda’nın Bağımsızlık Günü’nün 45. yıldönümü dolayısıyla bir kilise töreninden sonra. Fotoğraf: Isabel Infantes/Reuters

İngiliz başbakan, artık onarıcı adalet konusunda yapılandırılmış diyaloga hazır olduğunu belirtti, ancak konu resmi Chogm gündeminden hâlâ uzakta

İngiliz yetkili, kölelik için ödenecek tazminatların Antigua ve Barbuda’daki Milletler Topluluğu liderler zirvesinin gündeminde olmaması gerektiğinde ısrar etti – hatta konunun resmi olarak dahil edilmesi halinde Andy Burnham’ın toplantıya katılmayacağını bile belirtti, Karayipler’den önde gelen bir siyasetçiye göre.

Eski Saint Vincent ve Grenadinler başbakanı ve onarıcı adalet hareketi Repair Kampanyası’nın önde gelen isimlerinden Ralph Gonsalves, İngiltere’nin kölelik için öden tazminatlar konusunda yapılandırılmış diyaloga katılma kararını memnuniyetle karşıladı ancak ülkenin görüşmeye “direnip inleyerek” geldiğini söyledi.

Şu anda, kölelik için öden tazminatlar, Pazar günü başlayan Milletler Topluluğu Hükümet Başkanları (Chogm) zirvesinin resmi gündeminde değil.

Ticare, iklim dayanıklılığı ve finans, sürdürülebilir borç, demokrasi ve gençler için fırsatlar, Afrika, Asya, Karayipler ve Amerika, Pasifik ve Avrupa’yı kapsayan 56 üyeli bloğun açıklanan öncelikleri arasında yer alıyor.

“Bilgili çevrelerden edindiğim anlama göre, İngiltere konunun gündemde olmaması konusunda son derece kararlıydı. İngiliz yetkili – bu konuda kendilerine Kanada yetkili de katıldı – eğer konu gündemdeyse İngiltere başbakanının gitmeyeceğini bile dile getirdi,” Gonsalves Guardian’a söyledi.

“Ayrıca Hindistan’ın bunu gündeme getirmek istemediğine dair bu gerçeğe aykırı söylemi yaymaya başladılar, ancak durum hiç de böyle değildi. Hindistan, 25 Mart 2026’da BM Genel Kurul’unda alınan kararı son derece destekledi. Yani Hindistan hakkında bu asılsız bilgiyi yayıyorlardı.”

Ralph Gonsalves, İngiliz hükümetinin ‘yapılı diyalog masasına çığlık ve direnerek geldiğini’ söyledi. Fotoğraf: Angela Weiss/AFP/Getty Images

Gonsalves, Karayip ülkelerinin, bölgesel ve küresel bir trabya adalet hareketinin de katkısıyla güçlenen durmaksızın sürdürdüğü kampanyanın, trabya adaletini toplantıda siyasi görüşmenin kalbine taşıdığını söyledi.

“BM’de yaşananlar nedeniyle, Afrika’da yaşananlar nedeniyle, Karayip’de yaşananlar nedeniyle ve aynı zamanda İngiltere içinde, İngiliz parlamentosunda, İngiliz İşçi Partisi’nde hem Commons’ta hem de Lordlar Kamarası’nda yürütülen tüm çalışmalar nedeniyle, artık kaçınılamayan bir konu bu,” dedi.

Şu ekledi: “Resmen gündeme alınmamasının yarattığı tehlike, şu an yaşadığımız şeydir: Gündemde olsun ya da olmasın, öngörebilecek herkes için, İngiliz Milletler Topluluğu’nda tartışmaların nasıl yürütüldüğü, özellikle de geri çekilmelerde bile bu konu gündeme getirilmiş olurdu.”

Gonsalves, asıl yapılı diyalogun Chogm’de gerçekleşmesinin muhtemel olmadığını, ancak liderlerin özel geri çekilmelerinde bir araya geldiğinde diyalogun formatının ve ayrıntılarının görüşüleceğinin beklendiğini söyledi. Şöyle dedi: “İngiliz hükümeti, yapılı diyalog masasına çığlık ve direnerek geliyor. Ama en azından geliyor.”

İngiliz hükümetinden hemen bir yorum alınmadı.

Karayip Topluluğu (Caricom) Trabya Adalet Komisyonu Başkanı Prof. Sir Hilary Beckles, toplantıyı “trabya’ların Chogm’i” olarak tanımladı ve Karayipler için trabya adaletinin “birinci sıra maddesi” olduğunu, Milletler Topluluğu liderleri bölgede bir araya gelirken bunu vurguladı.

Cuma günü, Başbakan’ın ataları arasından kimseyi aşarak yapılandırılmış diyaloga olumlu bakması ve bir özür düşünmesiyle Büyük Britanya’nın tutumunda tarihi bir dönüm yaşandı.

Karayip ülkeleri hükümetleri ve aktivistler Burnham’ın Guardian’a yazdığı yazıyla açıkladığı bu adımı memnuniyetle karşılasa da, tazminatın biçimlerinde uzlaşıya varmanın bölge için hâlâ öncelikli olduğu açıktı.

Fotoğraf: Chris Jackson/PA

Guyana Cumhurbaşkanı Irfaan Ali, Burnham’ın açıklamasını memnuniyetle karşıladı ve birleşik krallığın alt komitesinin, diyalogun ayrıntılarını önümüzdeki altı ile on iki ay içinde belirlemesini istedi.

“Sonunda tartışmanın, İngiliz hükümetinin dahil olduğu, çünkü asıl muhatabın devlet olduğu konuma gelmesinden memnunum” dedi.

Ali, görüşmelerin köleliğin utanç vericiliğine bir fiyat biçmeye çalışmaktan öteye geçip gelişimsel sonuçlarıyla ilgilenmesi gerektiğini söyledi. “Destek sistemi olarak, İngiliz hükümetinin mali kurumlarıyla birlikte ülkelerle bir araya gelip bir gelişim yolu üzerinde çalışabileceği, sağlık, eğitim, sosyal hizmetler veya altyapı alanlarında gelişim açıklarını belirleyebileceğimiz bir sistemi nasıl kurabiliriz?”

Barbados Başbakanı Mia Mottley, Burnham hakkında “Görüşlerimiz farklı” dedi. Fotoğraf: Andrea de Silva/Reuters

Barbados Başbakanı Mia Mottley, Burnham’a “yeni bir zemine adım atması” için teşekkür ederken, iki tarafın hâlâ bölündüğünü net biçimde ortaya koydu. “Özellikle tazminat konusunda görüşlerimiz farklı ve bunu açıkça, saygılı bir şekilde ifade edeceğiz” dedi. Mottley, uzlaşıya varılabilecek alanlar arasında bir özür, sağlık ve eğitime yatırım, sistematik yoksulluk ve eşitsizlikle mücadele ve daha adil borç koşulları sıraladı.

Bahamas Başbakanı Philip Davis, görüşmelerin yalnızca “tarihi anımsamadan” ibaret olmadığını, aksine “köleliğin kalıcı sonuçlarının ve adaletin, tanınmanın ve anlamlı telafinin öneminin” söz konusu olduğunu söyledi.

Bahamalar başbakanı Philip Davis, ‘adalet, kabul ve anlamlı bir çözüm’ kavramlarının önemini vurguladı. Fotoğraf: Chris Jackson/Reuters

Topluluk Zirvesi Pazar günü, Antigua ve Barbuda’nın İngiliz sömürgeciliğinden bağımsızlığının 45. yıldönümünde başlarken, Kral Charles’ın Burnham’ı takip edip tam bir özür sunmayacağı işaretleniyor; yine de tazminat mücadelesinin hala bitmek bilmediğine dair bir his var.

Kral Charles ve Burnham, Antigua’nın başkenti St John’s üzerinden Chogm etkinliklerine katılmak için yol alırken protesto edilecek. Panolar, tabelalar ve tişörtlerde, mektuplarda ve transatlantik köle ticareti sırasında Antigua ve Barbuda’ya kaçırılan binlerce Afrikalı için düzenlenen mum ışığında bir anmaya kadar mesaj Karayiplerden net gelecek: özür ve tazminat çağrıları yapılacak.

Pazar günü Kemi Badenoch, yayıncılara, İngiltere’nin transatlantik köle ticaretindeki rolü için bir özrün bir “içine kapanma dikkatini dağıtan uğraşı” olacağını ve köleliği “her kıta ve bölgeden insanların katıldığı” bir kötülük olarak tanımladı.

“Gerçekten benim canım kızkardeşim Kemi ile bir araya gelip ne konuştuğumuzu anlayabilmesi için kendisine açıklamak isterim,” diyen Gonsalves, ayrıca tazminatlı adaletin, İngiltere’nin çok kültürlülüğü ve etnik gerilimlerinden kaynaklanan bazı bölünmeleri iyileştirmeye nasıl yardımcı olabileceğini tartışmak istediğini ekledi.

Bu konularda daha fazlasını keşfedin

• Topluluk Zirvesi
• Tazminat ve tazminatlı adalet
• Karayipler
• Kral Charles III
• Sömürgecilik
• İngiliz imparatorluğu
• Milletler Topluluğu
• haber