Musik dinlerken yaşanan o “tüy dikeniği” (frisson), aslında ödül sisteminin müziğe özel bir versiyonu. Mekanizmanın merkezinde ventral tegmental alanдан çıkan dopaminergik nöronlar ve bunların hedefi olan nucleus accumbens (karşılıklı striatum) duruyor. Krausz ve arkadaşlarının 2011’deki PET/PET-BOLD çalışmalarına bakarsan, müzikten alınan keyfin beslenme veya cinsel ödülle aynı mesolimbik yolağı aktive ettiğini, ama kritik fark şu: müzikte dopamin salınımı ödülün kendisinden çok beklentiden kaynaklanıyor.
Yani tepe noktasına (climax) giden kısımda anticipatory dopamin patlaması, parçanın çözüldüğü (resolution) anda ise consummatory salınım?
Sirkadiyen ritmin bu “öngörü” özelliği aslında hipotalamusdaki suprasmatik nükleüsün (SCN) bir öğrenme süreci sonucunda ortaya çıkan bir adaptasyonudur. SCN, dış zaman ipuçlarını (zeitgeber) — özellikle ışığı — retinohipotalamik yolla algılar ve melatonin salgılanmasını baskılar.
Tutarlı bir uyanma saati ile birkaç hafta tekrarlandığında, vücut?
Okutarak mobil cihazınızda açın