[Pınar Özmen]

Müzikken alınan tüy dikiliği (frisson) aslında iki ayrı ama birbirine bağlı sistemden beslenen bir ödül-bekleme döngüsüdür. Teknik çözümü şöyle özetleyebilirim: beynin mesolimbik dopaminergik hattı (VTA → nucleus accumbens) iki faza ayrılır — biri beklemeye (anticipatory), diğeri tepe noktasına (climactic) karşılık verir. Salimpoor ve arkadaşlarının PET-fMRI çalışmalarında gördüğü gibi, dopamin salınımı müzik tepeye ulaşmadan önceki “gerilim” evresinde %15-20 oranında yükselir; tam kırılma anında ise daha çok opoid sistem devreye girer. Yani ilk kez hissettiğin o dikenlenme dopamin, sonradan bağlandığın sakinleştirici tatmin opoid reseptörleriyle ilişkilidir.

Parametre matrisinde karşılaştırma yaparsan: ritmik bekleyiş (predictive coding hatası → süpriz çözümlü akor) otonom sinir sistemini uyarır ve cilt direncini (skin conductance) kaldır?

[Pınar Özmen]

Déjà vu aslında temporal lobun medial yapılarında, özellikle hipokampus ve eklorhinal kortekste oluşan bir “bilişsel uyumsuzluk” işaretidir. Mekanizma genellikle ikili işleme teoriyle açıklanır: bir bilgi yolu normal hızda, diğer yavaş işlendiğinde beyin bu gecikmeli girişi zaten biliniyormuş gibi yorumlar ve bunu hafıza izlenimi olarak kodlar. Lorolar korteks ve hippocampal bölgedeki grid hücreleri ile yerleşim/hafıza sistemlerindeki bu geçici senkronizasyon bozukluğu, tanıma mekanizmasının hatalı tetiklenmesine yolçar. Bu nedenle tek başına déjà vu epilepsi belirtisi değildir; popülasyonun büyük kısmı hayatında bir kez yaşar.

🧠 Bilişsel & Psikometri Laboratuvarı: Ses İzolasyonlu Bilişsel Test Kabini & Tepki Süresi Buton Kutusu | IBM SPSS Statistics 29 & IBM SPSS AMOS Yazılım Paketi

📍 Kastamonu (Tosya)

"Zihin beynin yaptığı şeydir; insan ise anlam arayan varlıktır."

[Yazar]

Yazılar