Puncak Jaya’nın Son Buzları da Erimeye Yaklaşıyor
Endonezya’daki Puncak Jaya dağının zirvesine yakın bölgedeki buzlar, buzul gibi akamayacak kadar küçük, dağınık parçalara dönüşmüş durumda. 1988’e ait…

16 Kasım 2026 tarihli Günün Görüntüsü
Endonezya’daki Puncak Jaya dağının zirvesine yakın bölgedeki buzlar, buzul gibi akamayacak kadar küçük, dağınık parçalara dönüşmüş durumda.


1988’e ait sahte renkli bir uydu görüntüsü, Endonezya’nın Sudirman Sıradağları’nın dağ sırtlarını gösteriyor. Çıplak kayalar kahverengi görünürken, maviyle gösterilen buzullar en yüksek sırtların bir kısmını kaplıyor. Daha alçak rakımlardaki bitki örtüsü ise yeşil görünüyor. NASA Earth Observatory / Lauren Dauphin
Sahte renkli bir uydu görüntüsü, aynı bölgeyi 2026’da gösteriyor. Sadece birkaç küçük buz parçası maviyle belirtilmiş durumda ve 1988’de buzla kaplı olan dağ sırtlarının çoğu şimdi çıplak, kahverengi kayalarla kaplı. NASA Earth Observatory / Lauren Dauphin
1988’e ait sahte renkli bir uydu görüntüsü, Endonezya’nın Sudirman Sıradağları’nın dağ sırtlarını gösteriyor. Çıplak kayalar kahverengi görünürken, maviyle gösterilen buzullar en yüksek sırtların bir kısmını kaplıyor. Daha alçak rakımlardaki bitki örtüsü ise yeşil görünüyor. NASA Earth Observatory / Lauren Dauphin
Sahte renkli bir uydu görüntüsü, aynı bölgeyi 2026’da gösteriyor. Sadece birkaç küçük buz parçası maviyle belirtilmiş durumda ve 1988’de buzla kaplı olan dağ sırtlarının çoğu şimdi çıplak, kahverengi kayalarla kaplı. NASA Earth Observatory / Lauren Dauphin
Yeni Gine adasında yer alan Endonezya’nın Sudirman Sıradağları, ekvatora yakın bölgelerde yıl boyunca buz barındıran nadir yerlerden biri. Ancak Puncak Jaya’nın zirvesine yakın bölgedeki buzlar, artık buzul gibi akamayacak kadar küçük parçalara dönüşmüş durumda.
Dünya’nın en büyük sıcak okyanus alanının hemen yanında, tropiklerde yer alan bu sıradağların buzulları, buzun yıl boyunca hayatta kalabileceği en sıcak koşulların yakınında bulunuyor. Bilim insanları bu buzulları, Venezuela’daki Humboldt Buzulu, Peru’daki Quelccaya Buz Tabakası ve Tanzanya’daki Kilimanjaro buz alanları gibi diğer tropik buzlarla birlikte, yüksek rakımlı “kömür madenlerindeki kanaryalar” olarak tanımlamıştı.
Puncak Jaya’daki değişim, 1988’de Landsat 5’in TM (Thematic Mapper) cihazıyla (sol) ve 2026’da Landsat 9’un OLI (Operational Land Imager) cihazıyla (sağ) çekilen bu görüntü çiftinde açıkça görülüyor. Sahte renkli görüntüler, buz alanlarını (açık mavi) çıplak kaya tabanından (kahverengi) ayırmaya yardımcı oluyor. Bulutlar beyaz, bitki örtüsü ise yeşil görünüyor.
Endonezya Meteoroloji, Klimatoloji ve Jeofizik Ajansı’ndan (BMKG) iklim bilimcisi Donaldi Permana’ya göre, 1988’de buzullar yaklaşık 4,31 kilometrekarelik bir alanı kaplıyordu. Eylül 2025’e gelindiğinde ise uydu ve hava verileri, geriye sadece yaklaşık 0,09 kilometrekarelik bir alanın kaldığını gösterdi; bu da yaklaşık bir düzine futbol sahasına denk geliyor. Bu, 1988’deki buz alanının yalnızca yüzde 2’si. Aralık ayında planlanan bir hava araştırması, 2026’da ne kadar buzun kaldığına dair bir tahmin sunacak, diye belirtti Permana.
Buzullar aynı zamanda incelmiş durumda. Doğu Kuzeyduvarı Buz Alanı’ndaki ana izleme noktasında yapılan ölçümler, buzun kalınlığının 2010’daki 32 metreden (105 fit) 2023’te 4 metreye (13 fit) düştüğünü gösterdi. Permana’ya göre, Kasım 2024’e gelindiğinde bu noktadaki buz tamamen yok olmuştu.
Buzullar incelirken aynı zamanda parçalanıyor ve her yeni parça, buzun eriyebileceği daha fazla kenar oluşturarak kayıpları daha da artırıyor. 2026’daki Landsat görüntüsünde, yeni ortaya çıkmış kaya tabanları buz kalıntıları arasında görünüyor. Bölgede hâlâ kar yağıyor, ancak çıplak kayalar üzerinde yeterince uzun süre kalmadığı için yeni buz oluşmuyor.
“Bu, bir kart evi problemi,” dedi Maryland Üniversitesi’nden emekli buzul bilimcisi Chris Shuman. “Bu süreç bir kez başladığında, geri dönüşü neredeyse imkansız.”
Bir buz kütlesinin buzul olarak kabul edilmesi için genellikle kendi ağırlığı altında aşağı doğru akabilecek kadar kalın olması ve karın erimesinden daha hızlı biriktiği bir alana sahip olması gerekiyor. Puncak Jaya’da kalan buzlar o kadar inceldi ve o kadar küçük, hareketsiz parçalara ayrıldı ki artık akmıyor.
“Puncak Jaya çevresindeki yüksek rakımlı yarıklerde küçük buz kalıntıları var olsa da, aktif buzullar olarak işlevsel ömürleri fiilen sona erdi,” dedi Permana.
Geriye kalan buz parçalarının ne kadar süre dayanacağı ise zamanla belli olacak. Son uydu çalışmaları, ana buzul alanlarının tamamen yok olmasının 2030 civarında gerçekleşebileceğini gösteriyor. Permana, BMKG tahminlerinin ise mevcut El Niño’nun etkisiyle bu sürecin çok daha erken başlayabileceğini belirtti.
Geçmişteki El Niño yılları bu buzulları özellikle sert etkilemişti. Hava ısındıkça donma seviyesi zirvenin üzerine çıkıyor ve yağış kar yerine yağmur olarak düşüyor. Bu da normalde güneş ışığını yansıtan ve buzu koruyan taze beyaz karın azalması anlamına geliyor. Geride kalan daha koyu yüzeyler daha fazla ısı emerek buzun daha hızlı erimesine neden oluyor. 2015-2016 El Niño sırasında buz, normalden yaklaşık beş kat daha hızlı inceldi ve tek bir yılda yaklaşık 5,3 metre (17 fit) kalınlık kaybetti. 2023-2024 El Niño ise yılda yaklaşık 2 ila 4 metre (7 ila 13 fit) arasında bir hızla yeni bir hızlı incelme dönemini tetikledi.
NASA Earth Observatory görüntüleri Lauren Dauphin tarafından, ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu’nun Landsat verileri kullanılarak hazırlanmıştır. Yazı: Kathryn Hansen.
- Eos (2026, 16 Temmuz) “Ebedi Buzullar” Neredeyse Yok Olmak Üzere. Erişim tarihi: 13 Kasım 2026.
- Hematang, F. ve diğerleri. (2026) Puncak Jaya, Papua’daki tropik buzulların hızlı gerilemesi: 1980–2024 arasında Landsat görüntülerinden gözlemlenen dört on yıllık değişim. Cold Regions Science and Technology, 245(104831).
- NASA Earth Observatory (2018, 14 Şubat) Tropiklerdeki Buzullar, Ama Çok Uzun Sürecek Değil. Erişim tarihi: 13 Kasım 2026.
- NASA Bilimsel Görselleştirme Stüdyosu (2021, 25 Ekim) Küçülen Tropik Buz Alanları. Erişim tarihi: 13 Kasım 2026.
- Permana, D. S. ve diğerleri. (2019) Batı Pasifik Sıcak Havzası’ndaki (Papua, Endonezya) son tropik buzulların yok olması an meselesi gibi görünüyor. PNAS, 116 (52) 26382-26388.
İlginizi çekebilecek diğer içerikler:
Evreni keşfederken ve gezegenimiz hakkında daha fazla bilgi edinirken NASA’nın en son içeriklerinden haberdar olun.
Barnes Buz Tabakası İçin Çıplak Bir Yaz
Kanada’nın Baffin Adası’ndaki geniş buzul alanı, 2026 yazında kar örtüsünü hızla ve erken kaybetti, ortaya çıkaran da…
Vega Adası Korku İçinde Donmuş Durumda
Antarktika’daki bu buzlu, kafa kemiklerine benzeyen yüz manzarası kanınızı dondurabilir.
Pasterze, Avusturya’nın En Büyük Buzulu Olarak Direniyor
Giderek daralan bir buz düşü, Alp buzulunun ana dayanağı olmaya devam ediyor—ve belki de çok uzun süre dayanamayacak.
Bu konuyla ilgili görüşlerinizi ve sorularınızı topluluk forumunda paylaşabilirsiniz.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
Bir yanıt yazın