Almanya’da Tarlayı Araştıran Amacı Peşinde Değil: Roma Dönemi En Büyük Sikkeler Hazinesi Tespit Edildi

Almanya’nın Batı Almanya’daki Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde, Köln’ün güneyinde Ren Nehri kenarında yer alan küçük Wesseling kasabası yakınlarında yaklaşık bir yıl önce metal dedektörüyle tarlayı araştıran amatör arkeolog Oliver Riedl, toprağın altında gizli duran 934 adet gümüş sikkeden oluşan ve yaklaşık yedi pound ağırlığındaki devasa bir Roma sikkeler hazinesini keşfetti. Riedl, dedektörünün toprağın derinliklerinde bir şey olduğunu işaret etmesi üzerine kazıya başlarak ilk 15 sikkayı bulduktan sonra yetkilileri uyardı; uzmanlar ise kazıyı sürdürürken arazinin tamamını söküp restorasyon atölyesine götürdü ve tüm sikkeleri ortaya çıkardı.

Yaklaşık 300 Yıla Spanlayan Bir Roma Geçmişi

Keşfedilen sikkeler, İmparator Hadrian’ın 117 ile 138 arasında süren hükümdarlığının ortasında, yani 124 ya da 125 yılında çakıldığı en genç sikkeden, M.Ö. 148’de Ptolemaios hanedanının döneminde çakılan en eski sikkaya kadar uzanıyor. Bazıları ise 69 ile 96 yılları arasında Vespasian, Titus ve Domitian’ın imparatorluğu yönettiği döneme tarihleniyor. Böylece bu koleksiyon, Roma tarihine dair yaklaşık 300 yıllık bir zaman dilimini kapsıyor.

“Burada daha büyük bir şeyin gömülü olduğu açıkça ortadaydı.”

Keşfi yapan Oliver Riedl

Riedl, ilk bulgularının ardından yetkilileri haberdar ettiğinde uzmanlar, LVR Ofisi for the Preservation of Archaeological Monuments in the Rhineland adlı kurumun görevlileriyle sahaya inerek kazıyı sürdürdü. Buldukları sikkelerin sayısı o kadar fazlaydı ki, tüm toprak bloğunu söküp müzenin restorasyon atölyesine taşıma kararı aldılar. Uzmanlar, toprak bloğunun röntgenini çekdikten sonra tüm sikkeleri geri kazandı; ayrıca sikkelerin başlangıçta samanla kaplı bir seramiğe kapta gömüldüğüne işaret eden seramik parçaları ve saman kalıntıları da buldular. Zaman içinde tarımsal faaliyetler bu kabı yok etti ve sikkeleri etrafındaki toprağa saçtı.

Hadrian Döneminin En Değerli Buluntusu

Şu anda müzede sergilenen hazinenin, İmparator Hadrian döneminin Almanya’da bulunan en büyük sikkeler hazinesi olduğu, aynı zamanda o dönemin dünyadaki beşinci en büyük hazinesi olduğu açıklandı.

Bu bölgenin Romalılar tarafından M.Ö. 39 ile 459 yılları arasında kontrol edildiği, Köln’ün bir zamanlar kıtadaki kuzey sınırını, Ren Nehri boyunca uzanan Roma sınırlarını korumak amacıyla kurulan Colonia Agrippina adlı askeri karakol olduğu belirtildi. Numismatik uzman Danijel Pilekić, hazinenin konumunun anlam taşıdığını vurguladı; en genç sikkenin çakıldığından kısa bir süre sonra bu hazinenin gömüldüğüne işaret ettiğini söyledi.

“Otoriteleri uyardıktan sonra uzmanlar sahaya indi ve kazıyı sürdürdü. Buldukları sikkelerin sayısı o kadar fazlaydı ki, tüm toprak bloğunu söküp müzenin restorasyon atölyesine taşıma kararı aldılar.”

Erich Classen, LVR Ofisi for the Preservation of Archaeological Monuments in the Rhineland başkanı ve eyalet arkeoloğu

Uzmanlar, hazinenin orijinal sahibinin bu birikimini neden gömdüğüne—belki de daha da önemli olan—neden geri dönüp almamış olabileceğine dair kesin bir cevap bulamayacaklarını kabul ediyorlar. O dönemde bankacılık kurumları yoktu; bu nedenle para güvenli bir şekilde saklanmak istendiği son derece olası görünüyor. Classen, sahibinin sikkeler hakkında bilgiyi aktarabilmek için vefat etmiş olabileceğini de ekledi.

Bu hazinenin tarihsel değeri, o dönemin sıradan bir askerinin yılda 300 denarius kazanması ve bunun yarısının yiyecek ve ekipman için kesilmesi varsayımı üzerinden değerlendirildi. Bu oranda bir asker, birikiminin tamamını yaklaşık altı yıl boyunca tasarruf ederek bu sikkeleri biriktirmiş olmalıydı.

Wesseling, Köln’ün güneyinde Ren Nehri kenarında yer alan küçük bir kasabadır. Riedl, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde metal dedektörü kullanma izni aldığını belirten açıklamada, tarlayı araştırdığında dedektörünün toprağın altında bir şey olduğunu işaret ettiğini aktardı.

Kaynak: Marcel Zanjani / LVR Office for Archaeological Heritage Management in the Rhineland