ABD Havacılık İdaresi (FAA), yeni nesil yapay zeka destekli hava trafik yönetim aracını Pazartesi günü Ronald Reagan Washington Ulusal Havalimaşı, Dulles Uluslararası Havalimaşı ve Baltimore/Washington International Thurgood Marshall Havalimaşında kullanıma başladı. Ulaştırma Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre, sistem diğer bölgelere de yayılacak.
Araç, hava durumu modelleri, uçuş yolları, trafik akışı ve kontrolör personel kullanımını içeren 200 veri kaynağından besleniyor. Yapay zeka motoru bu verileri birleştirerek uçuşların kalkışından önceki planlama çelişkilerini olası yoğunlukları önden tespit ediyor. Uzmanlar, sistemin hava trafik kontrolörlerine ve analistlere sorunları önceden görme imkanı sunduğunu vurguluyor.
Sistem nasıl çalışıyor?
Araç, adını Strategic Management of Airspace, Routes, and Trajectories (Hava Alanı, Yollar ve İzlerin Stratejik Yönetimi) ifadesinden alıyor. Ulaştırma Bakanlığı’nın açıklamasına göre sistem; hava durumu, uçuş rotaları, trafik akışı ve kontrolör personel kullanım metrikleri gibi 200 farklı veri kaynağından besleniyor. Yapay zeka motoru bu verileri sentezleyerek uçuşların kalkışından önce planlama çelişkilerini ve olası yoğunlukları ortaya çıkarıyor.
Sistemin ürettiği tüm öneriler FAA personeli tarafından inceleniyor. Yerel hava trafik kontrol tesislerinin yönetimi, bu önerileri kabul veya reddetme yetkisine sahip. Ulaştırma Bakanlığı’na göre sistem yalnızca analistlere yönelik tasarlandı; gökyüzünde uçakların çarpışmasını önlemekle yükümlü kontrolörlerin doğrudan kullanımına yönelik değil.
Kimler tarafından kullanılacak?
FAA Yöneticisi Bryan Bedford, sistemin hedef kullanıcıları ile kontrolörler arasında net bir ayrım yaptı. The Hill’in aktardığına göre sistem; hava alanı kullanılabilirliğini yöneten trafik analistlerine yönelik. Bu analistlerin görevi örneğin yer durdurma uygulamasını başlatmak veya kaldırmak gibi hava alanı yönetim süreçlerini içiyor.
Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, aracın Pazartesi günü düzenlenen basın toplantısında tanıtımını yaptı. Duffy, SMART’ın kontrolörlere ve analistlere sorunları önden görme konusunda daha iyi bilgi sunduğunu belirtti.
“Yaptığımız şey şu: mümkün olan en iyi teknolojiyi, mümkün olan en iyi tahmincileri kullanarak insanların yapabileceği en iyi kararları almasını sağlamak.”
Sean Duffy, ABD Ulaştırma Bakanı
Neden bu sisteme ihtiyaç var?
Sistem, FAA’nın yoğunluğa tepki vermekten çok onu önden görme yönünde ilerlemesini hedefliyor. Uçuşların saatler, günler veya haftalar öncesinden planlama yapmayı kolaylaştırarak sorunların ortaya çıkmasıyla uğraşmak yerine önlem almayı amaçlıyor.
ABD Havacılık İdaresi son yıllarda hava trafik kontrolörlerinde süreklilik gösteren personel açığı yaşıyor. FAA, bu sorunu çözmek için çeşitli yaklaşımlar benimsedi. Duffy, yapay zeka araçlarının kontrolörlere 45 güne kadar uzanan çelişkileri işaretleme ve bireysel uçuşlara küçük düzenlemeler önerme imkanı sağlayacağını söylemişti.
Sözleşme ve maliyet detayları
SMART’ın yapım sözleşmesini Air Space Intelligence şirketi kazandı. The Hill’in aktardığına göre, 12 yıl boyunca yayılan ve değeri 875 milyon doları (yaklaşık 48 milyar lira) bulan bir yan sistem ile birlikte anlaşıldı.
Araçların yapımını üstlenen Air Space Intelligence şirketi, FAA’nın personel açığını gidermek amacıyla geliştirdiği yaklaşımlar arasında yer alıyor. Ulaştırma Bakanlığı’nın hedefi 2028 sonuna kadar tam sistem yenilemesini tamamlamak.
Genel modernizasyon çalışmaları
Ulaştırma Bakanlığı, SMART’ın yayılımını daha kapsamlı bir modernizasyon çabasının parçası olarak değerlendirdi. Bu çerçevede telekomünikasyon hatları, radyolar, radarlar ve elektronik uçuş şeritlerine geçiş gibi altyapı yatırımları için 12,5 milyar dolar (yaklaşık 690 milyar lira) ayrıldı.
Bu altyapı yatırımlarının da 2028 sonuna kadar tamamlanması planlanıyor. FAA’nın yapay zeka destekli araçları diğer bölgelere yayma planları devam ederken, sistemin hava trafiğinin daha verimli yönetilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Bu gelişme hakkında düşüncelerinizi, donanım deneyimlerinizi veya sorularınızı Topluluk Forumumuzda paylaşın.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
