NASA, SpaceX’e Uluslararası Uzay İstasyonu’na üç mürettebatlı uçuş için 946 milyon dolarlık sözleşme verdi

ABD Uzay Araştırmaları Ulusal Dairesi (NASA), SpaceX ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yönelik üç yeni mürettebatlı görev icin 946 milyon dolarlık bir sözleşme değişikliği yaptığını Cuma günü açıkladı. Kurum, bu düzenlemenin Crew-15, Crew-16 ve Crew-17 görevlerini kapsadığını ve SpaceX’in ticari mürettebeli taşıma yeteneği (CCtCap) çerçevesindeki toplam görev sayısını 17’ye çıkardığını belirtti.

Açıklamaya göre sözleşme değişikliğinin geçerlilik süresi 2030’a kadar uzanırken, SpaceX ile yapılan CCtCap kapsamındaki toplam değer 5,92 milyar dolara yükseldi. Kurum, düzenlemenin “sabit fiyatlı, belirsiz teslimat/belirsiz miktar” niteliğinde bir sözleşme değişikliği olduğunu kaydetti.

Sözleşmenin Kapsamı ve Uygulama Detayları

NASA’ya göre SpaceX, her görev için yer işlemleri ve fırlatmadan yörünge operasyonlarına, geri dönüş ve kurtarma çalışmalarına kadar tüm süreçten sorumludur. Şirket ayrıca her görevde kargo taşımacılığı üstlenecek ve aracının istasyona bağlı olduğu süre boyunca “hayatta kalma gemisi” (lifeboat) işlevini görecektir.

Kurum, bu düzenlemenin NASA’nın uzay istasyonuna erişimini korumasına “iki benzersiz ticari mürettebeli endüstri ortağı üzerinden yardımcı olduğunu” vurguladı. Boeing de Starliner aracıyla ISS’ye yönelik mürettebeli uçuşları sağlamak üzere sözleşme altında bulunuyor; mürettebeli görevlerin 2027’nin üçüncü çeyreğinde başlaması bekleniyor.

Bu düzenleme, NASA’ya uzay istasyonuna erişimini korumasında iki benzersiz ticari mürettebeli endüshi ortağı üzerinden yardımcı oluyor.

NASA

CNBC’nin aktardığına göre, mürettebeli görevlerin başlamadan önce Starliner’ın kısa sürede plansız (mürettebsiz) bir uçuşu tamamlması öngörülüyor. NASA, mayıs ayında ek görevleri satın almak için yayımladığı niyet bildiriminin ardından bu sözleşme değişikliğini gerçekleştirdi.

Sözleşmenin Tarihsel Arka Planı

NASA, CCtCap kapsamındaki sözleşmeleri ilk kez 2014 yılında Boeing ve SpaceX’e verdi. Şirket, mürettebeli taşımacılık için NASA sertifikasını Kasım 2020’de aldı. CNBC’nin bilgisine göre şirketin Crew-12 görevi şu anda yörüngede, istasyona bağlı durumda bulunuyor; Crew-13’ün Ekim ayında, Crew-14’ün ise gelecek bahar bir uçuş hedefliyor.

SpaceX’in Dragon uzay aracı ve Falcon 9 roketi, program kapsamında dört astraunauta kadar kargo ile birlikte uzay istasyonuna taşıyor. Şirketin zamanla Dragon’u kullanımdan kaldırıp, Starship aracının tam operasyonel hale gelmesiyle gelecek fırlatma programının büyük kısmını bu araca aktarmayı planladığı bildiriliyor.

SpaceX’in Finansal Performansı

Jüne ayında tarihin en büyüğü olan 85,7 milyar dolarlık halka arzı (IPO) gerçekleştiren SpaceX, ikinci çeyrekte 7,8 milyar dolar gelir kaydetti. Mürettebeli fırlatma faaliyetlerini de içeren uzay segmenti, söz konusu dönemde 962 milyon dolar gelir üretirken bu rakam bir önceki yıla göre %29 artış gösterdi.

NASA ve Pentagon anlaşmalarından elde edilen gelirler, SpaceX’in temel fırlatma operasyonlarını destekliyor. Dolar bazındaki gelirlerin Türk lirası karşılığı güncel kurlar üzerinden hesaplandığında, 946 milyon dolar yaklaşık 46,3 milyar lira, 5,92 milyar dolar ise yaklaşık 291,8 milyar liraya denk geliyor.